"อึเป็นเจล สัญญาณอันตรายของน้องกระต่าย"

"อึเป็นเจล สัญญาณอันตรายของน้องกระต่าย"
โดย สพ.ญ. จิรกานต์ ว่องวิทย์ (หมอฟางข้าว)

หากเจ้าของสังเกตอึของน้องกระต่ายแล้วพบว่ามีหน้าตาประหลาดไม่คุ้นเคย จะเป็นฉี่ก็ไม่ใช่ จะเป็นอึก็ไม่เชิง ลักษณะเป็นหยุ่นๆ สีขาวขุ่น หนืด คล้ายเจลหรือกาวแป้งเปียกดังภาพเหล่านี้ โปรดรู้ไว้เลยว่าน้องกระต่ายเจ้าปัญหาป่วยเข้าให้แล้ว!
เกิดจากอะไร?

สาเหตุมีได้หลายปัจจัยประกอบกัน เราจะแบ่งเป็น 3 สาเหตุหลักๆดังนี้
อาหารที่มีไฟเบอร์ต่ำหรือคาร์โบไฮเดรตสูงที่มีส่วนประกอบเป็นเพคติน (Pectin) ซึ่งเป็นสารพอลิแซ็กคาไรด์ (polysaccharide) เช่นเดียวกับแป้งและเซลลูโลสที่พบได้ทั่วไปในผนังเซลล์ของพืช ยกตัวอย่างเช่น ผักสด ผลไม้สด หรืออาหารเม็ดบางประเภท
เมื่อเพคตินจับตัวกับน้ำในทางเดินอาหารจะเกิดการรวมตัวกันเป็นลักษณะหนืดเหนียวคล้ายกาวแป้งเปียก
การอักเสบในทางเดินอาหาร ไม่ว่าจะจากภาวะติดเชื้อหรือไม่ติดเชื้อ เมื่อมีการอักเสบเกิดขึ้นร่างกายจะมีผลิตสารคัดหลั่งออกมาเพิ่ม เห็นเป็นลักษณะเจลได้เช่นกัน

อันตรายอย่างไร?
ข้อเสียของมันคือจะทำให้เกิดการอุดตันตรงส่วนปลายของทางเดินอาหารทำให้น้องกระต่ายอึไม่ออก ขับแก๊สออกไม่ได้ โน้มนำให้เกิดภาวะท้องอืดและสมดุลจุลชีพเสียตามมา สุดท้ายน้องกระต่ายจะปวดท้องมากจนถึงขั้นเสียชีวิตได้

เราจะแก้ไขและป้องกันอย่างไรดี?
การปรับอาหารช่วยคุณได้! น้องกระต่ายควรกินหญ้าแห้งเป็นอาหารจานหลัก ไม่ว่าจะเป็นอัลฟาฟ่า ทีโมธี ออชาร์ด ฯลฯ ได้หมดเลย ขอแค่เป็นอาหารที่มีไฟเบอร์หรือเยื่อใยอาหารหยาบ (crude fibers) มากกว่า 20% เพื่อกระตุ้นการบีบตัวของทางเดินอาหารอยู่เสมอ ส่วนอาหารเม็ดแนะนำให้จำกัดปริมาณในการให้ต่อมื้อ งด!!!ของสดผักผลไม้ใบกะเพราสมุนไพรทุกชนิดเพราะเป็นแหล่งกำเนิดของ เพคติน เจ้าปัญหานั่นเอง
หากอาการของน้องดูอ่อนแรงหรือนิ่งนั่งกก อย่ารอช้า รีบพามาหาคุณหมอ ทำการเอกซ์เรย์และให้การรักษาที่ตรงจุดกับอาการปัจจุบันของน้อง บางตัวต้องให้ยาลดปวด กระตุ้นทางเดินอาหาร เสริมจุลชีพ หรือสวนก้นเพื่อเร่งระบายเจลออกมาให้หมดน้องจะได้สบายตัวมากขึ้น ซึ่งความรุนแรงและการพัฒนาการของโรคของกระต่ายแต่ละตัวไม่เท่ากัน การรักษาในแต่ละตัวจึงมีความหลากหลาย ดีที่สุดคือพามาให้คุณหมอประเมินอาการและดำเนินการรักษาที่ถูกต้อง
อย่างสุดท้ายคือการที่เหล่าทาสกระต่ายทั้งหลายควรหมั่นตรวจสอบจำนวน ขนาด และรูปร่างของอึน้องกระต่ายอย่างสม่ำเสมอจ้า